S. Żak, T. Rauckyte-Żak
Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy, Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej, Bydgoszcz, PL

OCENA OSADÓW GENEROWANYCH NA DWÓCH INSTALACJACH FIZYKOCHEMICZNEGO PODCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW PRZEMYSŁOWYCH Z MAŁOTONAŻOWYCH PRODUKCJI


Budowa własnej, zakładowej fizykochemicznej podczyszczalni ścieków przemysłowych nierozerwalnie wiąże się ze znaczącymi nakładami finansowymi. Często również brakiem gotowych rozwiązań w zakresie odpowienio skutecznych metod podczyszczania oraz odpowiedniej konfiguracji aparaturowej umożliwiającej uzyskanie tzw efektu ekologicznego. W ostatnich latach w naszym kraju pojawiły się podmioty gospodarcze, które istotę swej działalności opierają na świadczeniu usług w zakresie odbioru i unieszkodliwiania ciekłych odpadów poprodukcyjnych, jakimi są ścieki przemysłowe z różnych gałęzi. W ramach niniejszej pracy przedstawiono wyniki oceny osadów pochodzących z procesów fizykochemicznego podczyszczania ścieków przemysłowych z małotonażowych produkcji na autonomicznych instalacjach, przeznaczonych do unieszkodliwiania tego rodzaju odpadów. Dwie niezależne instalacje fizykochemicznego podczyszczania, na których generowano osady poddane ocenie, składały się ze zlewnych zbiorników magazynująco-uśredniających, w których zainstalowane były separatory frakcji cieczy lekkich (zbieraki taśmowe), reaktorów procesowych, stacji dozowania reagentów oraz zespołów odwaniania osadów. Na tych instalacjach do podczyszczania wykorzystywano neutralizację, strącanie chemiczne, koagulację oraz sorpcję na bentonitach, a zagęszczanie osadów prowadzono metodami flokulacyjnymi w warunkach mieszania wolnoobrotowego lub strumieniami powietrza grubopęcherzykowego. Odwadnianie generowanych osadów prowadzono za pomocą komorowych pras ciśnieniowych. Z uwagi na znaczące zróżnicowanie rodzaju ścieków i zawartych w nich ładunków kierowanych na instalacje podczyszczania, również uzyskiwane osady charakteryzowały się istotną niejednorodnością oraz zróżnicowanymi poziomem wymywalności oraz udziałami poszczególnych form specjacyjnych oznaczanych dla wytypowanych metali ciężkich. Na podstawie analizy składu frakcyjnego metali ciężkich, takich jak Cd, Cr, Cu, Mn, Ni, Pb i Zn, stwierdzono, że odwodnione ciśnieniowo osady z fizykochemicznego podczyszczania ścieków, na przykład pogalwanizerskich, wykazują wysokie ryzyko (HR) względem Cr, Cu oraz Zn, a osady z fizykochemicznego podczyszczania ścieków popasywacyjnych umiarkowane (MR) wzgledem Cr i Ni. Zgodnie z kryteriami TCLP osady te sklasyfikowano w odpowiednich kategoriach.

Słowa kluczowe: ścieki technologiczne z wytypowanych gałęzi przemysłowych, osady z fizykochemicznego podczyszczania, test TCLP, skład frakcyjny metali ciężkich w osadach, kod oceny ryzyka (RAC).